Leksykon skór odzieżowych |
|
W celu opisania rodzajów skóry używa się wielu terminów fachowych. Podstawowe pojęcia ważne dla poznania rodzajów odzieży skórzanej wyjaśnione są poniżej: Strona licowa oznacza gładką, licową warstwę wierzchnią zwróconą w kierunku włosa. Strona odmięsna (mizdra) to surowa odwrotna strona skóry. Grube skóry, jak np. bydlęce, dzielone są poziomo na kilka warstw. Warstwa wierzchnia nazywa się dwoina licowa, a warstwa spodnia dwoiną odmięsną. Mniej stabilna i mniej wartościowa strona odmięsna nazywana jest z reguły dwoiną wyprawioną (rozcinką).
Futro: W handlu skórą używany jest ten termin dla wszystkich skór średnich zwierząt, jak np. cieląt, owiec czy kóz. Jest to z reguły taka odzież, gdzie włos znajduje się na skórze (np. płaszcz ze skóry jagnięcej, kurtka ze skóry króliczej, futro lisie).
Skóra: Handlowcy posługują się tym terminem dla określania skór dużych zwierząt jak np. woły, bawoły, ale także świnie.
Pod pojęciem skóry surowej garbarz rozumie zdjętą skórę z ubitego zwierzęcia bez wyprawienia, a pod pojęciem skóry gotowy produkt garbarski. Skórą można nazywać jedynie wyprawione skóry, które w procesie obróbki nie zostały rozpuszczone lub zmielone, połączone środkami wiążącymi i przerobione na wstęgi (pasy). Skóra, gdzie grubość powstałej warstwy wynosi ponad 0,15 mm (farba ze środkami wiążącymi, folia, pianka itd.) musi zostać zaklasyfikowana jako skóra kryta powierzchniowo. Jeśli grubość tej warstwy wynosi ponad 1/3 ogólnej grubości, materiał ten nie może być nazywany skórą.
Terminem skóra gładka określa się wszystkie rodzaje skóry, których strona licowa jest wyprawiona na zewnątrz, niezależnie od grubości naturalnego lica zwierzęcia. Skóry cielęce mają bardzo płaskie lico, skóry krokodyle z kolei bardzo grube. Warstwa wierzchnia to jednak zawsze ?skóra gładka?.
Niektóre skóry otrzymują wzory. Na oryginalne lico skóry wyciska się nowe lico. Skórom jagnięcym czy wołowym można nadać lico skory krokodylej czy strusiej. Nawet eksperci mają często problem z rozpoznaniem tych wzorów.
Skóry nappa czy skóry gładkie jest ogólnym terminem skór gładkich, nie szlifowanych, wyprawionych stroną licową na zewnątrz . Skóra nappa oznaczała początkowo bardzo miękką, gładką skórę do produkcji rękawiczek. Skóry anilinowe i pigmentowe są skórami gładkimi lub skórami nappa.
Skóry anilinowe są skórami gładkimi o otwartych porach bez warstwy pigmentu (warstwa farby) na powierzchni. W przypadku skór anilinowych roztarta na ich powierzchni kropla wody wnika w skórę gładką i powoduje, że poddane działaniu wilgoci miejsce ciemnieje.
Skóry nappalan to skóry, w przypadku których cienka warstwa farby została nałożona na skórę surową. Skóry takie są wtedy bardzo miękkie, ale cienka warstwa farby jest też bardzo podatna na ścieranie.
Skóra surowa to pojęcie ogólne dla skór z mniej lub bardziej szorstką warstwa wierzchnią. Skóry nubukowe i welurowe są skórami surowymi.
Skóra nubuk jest skórą mocną, zeszlifowaną od strony lica. W wyniku szlifowania pierwotna skóra gładka otrzymuje aksamitną warstwę wierzchnią. Surowe włókna są krótsze i bardziej aksamitne niż w przypadku skór welurowych. Nubuk produkowany jest z bydła (najczęściej), owiec i kóz.
Terminu skóra welurowa używa się dla określenia stron odwrotnych (spodnich) skór gładkich lub obu stron mizdry. Suede jest innym określeniem skór welurowych.
![]()
Skóra świńska, dwoina welurowa, nubuk Ilustracja 3 przedstawia niższą część przeciętej w połowie poziomo skóry bydlęcej. Określana jest ona jako dwoina welurowa i jest jednakowa z obu stron.
Ilustracja 4 przedstawia skórę bydlęcą oszlifowaną po stronie lica. Lico jest jeszcze widoczne, ale można rozpoznać welurowy kierunek narysu.
|